Ý là 1 trong những quốc gia mang truyền thống lâu đời về rượu vang, phổ thông tác phẩm văn chương đã nhắc đến rượu chát ở Italia từ thế kỷ thứ ba trước Công nguyên. Đây cũng là cường quốc rượu nho nhất nhì thế giới cộng với Pháp (908.000ha trồng nho, có sản lượng chao đảo trong khoảng 54 - 62 triệu hectolit/năm và mức tiêu thụ tính theo đầu người 55 lít/năm). Toàn Italia với 20 vùng sản xuất rượu vang, mang hơn 400 giống nho địa phương. rượu vang Italia về đại thể được chia làm 4 loại:
- rượu vang bàn (Vino da Tavola). Quy định về rượu chát bàn tương đối lỏng lẻo, cho phép dịch vụ rượu với quyền làm đầy đủ bất cứ những gì họ muốn (pha thêm các thứ nước hoa quả lên men hoặc các con phố vào rượu như 1 số cái đã nhập vào Việt Nam hoặc ko cần phải tuân thủ các quy định về tỷ lệ những giống nho trong rượu).
- rượu chát vùng (Indicazione Geographica Tipica - IGT). các dịch vụ rượu phải tuân thủ Rượu vang ý các quy định về các giống nho khiến rượu, nhưng ko cần phải áp
dụng những quy định khác về phương pháp khiến rượu và sản lượng thu hoạch. Năm 2001, với khoảng 116 nhãn rượu nho vùng được đăng ký ở Italia.
- rượu nho sở hữu nguyên do khởi thủy được xác định (Denominazione di Origine Controllata - DOC).
Quy định này tương đương với quy định AOC ở Pháp, tức thị các nhà trồng nho phải tuân thủ vùng phân phối, giống nho làm rượu, sản lượng thu hoạch nho, cách thức trồng nho và làm cho rượu, cũng như lập những Ban giám khảo định kỳ để xác định xem
rượu mang đạt tiêu chuẩn DOC không. tới cuối năm 2001, có khoảng 296 rượu DOC ở Italia.
- rượu chát chất lượng tuyệt hảo (Denominazione di Origine Controllata Garantita - DOCG). Đây là thứ hạng rượu cao nhất ở Italia, tương đương với rượu Grands Crus (chất lượng tuyệt vời) ở Pháp hay rượu DOC (Denominacion Origen Calificada) của Tây Ban Nha. Thường những chuyên gia thử nếm rượu nhận biết hơi thuận tiện những loại rượu DOCG của Italia, bởi vì rượu này tinh tế, thanh cao, sang trọng. Sau đây là 23 chiếc rượu nho chất lượng tuyệt hảo được công nhận ở Italia năm 2001:
+ Vùng Piémont: Barolo, Barbaresco, Moscato d’Asti, Brachetto d’Acqui, Gattinara, Gavi, Ghemme.
+ Vùng Lombardie: Franciacorta, Valtellina Superiore,
+ Vùng Vénétie: Bardolino Superiore, Recioto di Soave,
+ Vùng Frioul - Vénétie - Julienne: Ramandolo,
+ Vùng Emilie - Romagne: Albana di Romagna,
+ Vùng Toscane: Brunello di Montalcino, Carmignano, Chianti, Chianti Classico, Vernaccia di San Gemignano, Vino Nobile di Montepulciano,
+ Vùng Ombrie: Sagrantino di Montefalco, Torgiano Rosso Riserva,
+ Vùng Campanie: Taurasi,
+ Đảo Sardaigne: Vermentino di Gallura.
trong khoảng Bắc xuống Nam, Italia trải dài trên 1.200km có địa hình cực kỳ rộng rãi, mỗi địa phương đều mang truyền thống phân phối rượu chát riêng và những giống nho riêng, trừ một số giống nho quốc tế mà chính yếu là các giống nho Pháp.
Vùng Piémont nằm ở phía Tây - Bắc là vùng trồng nho làm cho rượu nổi tiếng nhất Italia, có 7 chiếc rượu nho chất lượng tuyệt hảo (DOCG) và 43 chiếc sở hữu căn do căn nguyên được xác định (DOC). một số giống nho địa phương nức danh của Italia như giống Nebbiolo tỏ ra rất thích hợp mang chất đất vùng đồi Langhe và Monferrato và cũng chính giống nho này cho thành lập 2 sản phẩm DOCG nức tiếng Italia và thế giới: DOCG Barolo và DOCG Barbaresco. hai giống nho đỏ khác đang được để ý là giống Barbera và giống Dolcetto, rất thành công ở vùng Alba và Asti. Trong những giống nho trắng, phải nhắc đến giống Cortese, giống Arneiss hay giống Muscat hạt nhỏ là giống nho sở hữu trong rượu chát sủi Asti (Asti Spumante).
Nằm ở trọng điểm Italia, mang 27.000ha, vùng Lombardie sản xuất những cái vang rẻ tiền, ko được người địa phương ưa thích, trừ rượu nho sủi Spumante tươi mát. ngoài ra, cần phải kể thêm là hàng năm mang tới 6 triệu chai rượu Nebbiano của vùng Lombardie được xuất sang Thụy Sĩ.
Vùng thung lũng Aoste, nằm lọt trong các hẻm núi phía Tây - Bắc, mang 600ha, được biết đến như những sản phẩm rượu nho địa phương nhằm thỏa mãn tính hiếu kỳ của khách du hý.
Vùng Ligurie, sở hữu 500ha, phân phối chính yếu vang trắng tới trong khoảng 5 làng trồng nho, đánh cá (Cinque Terre) cạnh tỉnh thành La Spezia. Nho ở đây được trồng trên những khuông núi cheo leo trông ra biển.
Vùng Trentin Haute Adige, với 11.100ha và khí hậu lục địa lạnh và khô, cung cấp các chiếc vang trắng tươi mát, đa dạng tính khoáng vật.
Sát biên giới Áo và Slovenia, vùng Frioul - Vénétie - Juliene, sở hữu 12.300ha, phân phối phổ quát rượu nho trắng nức tiếng Italia và thế giới, thí dụ như rượu Tocai Friulano. Rượu vùng Frioul tươi mát, hương vị thơm ngào ngạt mùi hoa quả, nhưng thường không giữ được lâu.
kế bên, vùng Vénétie rộng lớn mang 35.400ha (sản xuất khoảng 225 triệu chai hàng năm, gồm các cái vang đỏ DOC Bardolino và Valpolicella, vang trắng Soave, chưa đề cập tới rượu chát đỏ Amarone nổi tiếng từng được quảng bá trong phim “Bầy chiên lặng tiếng” và rượu DOCG Recioto.
Phía Nam vùng Vénétie, vùng Emilie Romagne mang rượu chát sủi nổi tiếng Lambrusco, cung ứng đến 700.000 hectolit hàng năm, trong đó 75% rượu chát đỏ.
Vùng Toscane, mang 68.000ha, cung cấp đến 33% sản lượng rượu chát toàn Italia, trong đấy 85% vang đỏ. Giống nho đỏ Sangiovese đã mang đến vinh quang không chỉ cho rượu Chianti mà còn cho rượu Vino Nobile di Montepulciano và Brunello di Montalcino. Vùng Toscane còn lừng danh với những dòng rượu khiến từ những giống nho Bordeaux như Cabernet Sauvignon và Merlot (rượu Tignanello và Sassicaia).
bên cạnh đó, vùng Toscane danh bất hư truyền không khiến chúng ta lãng quên những vùng trồng nho, khiến cho rượu khác của Italia như vùng Latium mang các rượu vang trắng nổi tiếng Frascati (các giống nho Trebbiano, Malvasia Vàgreco) rất được thị dân Roma ưa thích, rượu Marino, cũng khiến cho trong khoảng các giống nho như rượu Frascati, rượu Castelli Romani, rượu Est! Est! Est! di Montefiascone mà truyền thuyết nói lại rằng với một cố đạo–tửu đồ người Đức, trên đường hành hương đến Roma năm 1100, đã đề nghị người đầy tớ của mình đi trước mở đường có nhiệm vụ ghi lại bằng phấn chữ “Est”, sở hữu tức là “vang ngon (Vinum Est Bonum)” trước cửa các quán ăn bán rượu ngon. khi tới địa phận Montefiascone, quá mê rượu ở đây, người đầy tớ đã ghi tới 3 chữ “Est” trên cửa tiệm ăn, trong khoảng ấy trở thành huyền thoại rượu Est! Est! Est! Di Montefiascone.
Vùng Campanie cũng sở hữu một huyền thoại khác can dự đến rượu Lacryma Christi del Vesuvio. Chuyện nói rằng quỷ Sa tăng lúc bị đuổi ra khỏi thiên đàng đã ăn cắp một mảnh Trời Xanh chạy trốn xuống vịnh Naples. Vì vậy mà tỉnh thành Naples và vùng lân cận thường bị gọi là “Thiên tuyến đường của quỷ dữ”. Chúa Jesus, trong một lần xuống cõi trần, đứng trên khung núi lửa Vésuve, đã nhỏ nước mắt thương xót cho người dương gian phải chịu cảnh éo le. Nơi những giọt nước mắt chúa Jesus nhỏ xuống trên sườn núi, mọc lên xanh thấp những vườn nho. trong khoảng đấy, rượu làm cho từ nho mọc trên núi Vesuve được gọi là “rượu nước mắt Chúa”.